فصل دهم-تجزیه و تحلیل نسبت ها - بخش اول - نسبت های بازار

  • گیلان بورس GuilanFX

فهرست مطلب

 {play}media/sound/4-4-2_www.guilanfx.com.mp3{/play}

نسبت های بازار:
سرمایه گذاران و سهامدارن معمولاً به قیمت بازار سهام عادی و تعدادی از نسبت ها که وضعیت شرکت را در ارتباط با بازار می سنجد، اهمیت می دهند. یک سرمایه گذار برای اینکه بخواهد تعدادی سهام خاص از یک شرکت را داشته باشد، می بایست قیمت بازار آن سهام را به دارنده سهام پرداخت کند.
یک سرمایه گذار قبل از خرید سهام عادی یک شرکت، وضعیت سهام آن شرکت را از نظر پرداخت سود سهام، بازده سود سهام و ... می سنجد. نسبت های بازار، اغلب بر قیمت های جاری بازار مبتنی هستند.
نسبت قیمت به سود P/E
نسبت سود تقسیمی هر سهم
نسبت پرداخت سود سهام
بازده سود سهام

نسبت قیمت به سود P/E
این نسبت تا حدی وضعیت موجود، رشد بالقوه، ارزش بازار و درآمد شرکت را منعکس می کند. نسبت قیمت به سود بیان می کند که بازار برای سود هر سهم شرکت چقدر مایل است پول نقد پرداخت کند. مثلاً نسبت 150 به 10 نشان می دهد که بازار برای هر 10 ریال سود هر سهم شرکت، حاضر است 150 ریال پرداخت نماید. قیمت بازار به تنهایی گران یا ارزان بودن سهام را نشان نمی دهد. این نسبت تعیین می کند که چه مبلغ سرمایه گذاری برای تحصیل یک ریال سود سالانه، لازم است. نسبت P/E (نسبت قیمت سهام به عایدی هر سهم) از طریق تقسیم رکدن قیمت جاری سهام به عایدی هر سهم (EPS) در چهار فصل گذشته بدست می آید. این نسبت نشان می دهد سرمایه گذار برای خریدن یک تومان از عواید شرکت، چقدر باید بپردازد. به عنوان مثال، اگر قیمت جاری سهام، 20 تومان و عایدی هر سهم در چهار فصل گذشته، 2 تومان باشد، آنگاه نسبت P/E 10 بدست می-آید. به عبارت دیگر برای خرید یک تومان از عواید شرکت، باید 10 تومان بپردازیم. البته، انتظارات سرمایه-گذاران از عملکرد آتی شرکت، نقش بسیار مهمی در تعیین نسبت جاری P/E ایفا می کند. رویکرد متداول در تحلیل های مالی این است که نسبت های P/E شرکت های موجود در یک صنعت را با یکدیگر مقایسه کنیم. اگر تمام شرایط دیگر یکسان باشد، شرکتی که P/E آن کمتر است، ارزش بهتری دارد.

نسبت قیمت به سود و متوسط قیمت بازار هر سهم عادی

مثال: اگر فرض کنیم که بالاترین قیمت سهام شرکت آلفا 3900 ریال و پایین ترین قیمت آن 3100 ریال و سود هر سهم 316 ریال باشد، در این صورت نسبت قیمت به سود شرکت فوق در سال 1376 به صورت زیر محاسبه می شود:

سود تقسیمی هر سهم

نسبت پرداخت سود سهام
نسبت پرداخت سود سهام، میزان سود در دسترسی را که می توان به عنوان سود تقسیمی بین سهامداران عادی توزیع نمود، بیان می کند. این نسبت بیان می کند که چه درصدی از سود هر سهم شرکت به سهامداران در قالب سود سهام پرداخت می شود و چه درصدی برای تأمین نیازهای مالی آینده شرکت مورد استفاده قرار می گیرد.
نسبت پرداخت سود هر سهم به صورت زیر قابل محاسبه است:

نسبت پرداخت سود هر سهام

نسبت فوق نشان می دهد که چند درصد سود خالص شرکت به صورت نقدی بین سهامداران شرکت توزیع می-شود و چند درصد سود خالص به سهامداران پرداخت نمی شود و به عنوان رشد و توسعه سرمایه گذاری ها توسط شرکت نگهداری می شود. سود تقسیم نشده موجب افزایش سود انباشته شرکت می شود و سود انباشته موجب تحصیل بازده مستقیم توسط سهامدار نمی شود، اما سهامداران با افزایش سود سهام عادی از این قسمت هم بهره-مند می شود.

بازده سود سهام
برخی از سرمایه گذاران، سهام عادی را به منظور کسب سود سهام خریداری می کنند. برخی دیگر، به رشد قیمت بازار سهام عادی توجه دارند. بازده سود سهام یک معیار سنجش سهامداران از میزان سرمایه گذاری در سهام عادی طی یک دوره مالی می باشد. بازده سود سهام را از فرمول محاسباتی زیر می توان بدست آورد:

بازده سود سهام

مثال: فرض کنید سود تقسیمی هر سهم عادی شرکت آلفا مبلغ 120 ریال و متوسط قیمت بازار هر سهم عادی هم مبلغ 3500 ریال تعیین شده است.

بازده سود سهام

در صورتی که شرکت مزبور پرداخت منظم سود سهام را پیگیری نماید، یک سرمایه گذار می تواند نرخ بازده تقریباً سه و نیم درصدی را برای سرمایه گذاری در سهام عادی این شرکت انتظار داشته باشد.

نسبتهای سودآوری:
نسبت سود ناخالص به فروش
نسبت سود عملیاتی به فروش
نسبت سود خالص به فروش
در این بخش شما را با دو نسبت مهم آشنا می کنیم.

نسبت سود خالص به فروش
از طریق تقسیم کردن سود خالص به کل فروش محاسبه می شود. این نسبت نشان می دهد که از هر صد ریال فروش، چند ریال به سود خالص برای سهامداران تحصیل شده است. نسبت سود خالص یکی از معیارهای مهم جهت سنجش کارایی مدیریت به شمار می رود. البته این نسبت به تنهایی معیار سنجش موفقیت یا عدم موفقیت شرکت نیست، بلکه باید عوامل دیگری از جمله حجم فروش، سیاست قیمت گذاری محصولات، ساختار هزینه-های شرکت، مطالبات، سرعت گردش دارایی ها و ... را نیز در نظر گرفت.
یک نسبت پایین سود خالص نشانه نامطلوب بودن وضعیت سودآوری شرکت نمی باشد، زیرا ممکن است که نرخ نازل سود خالص به فروش، همراه با گردش سریع دارایی ها و حجم فروش زیاد، سود به میزان زیادی برای شرکت ایجاد نماید.

نسبت سود خالص

نسبت سود عملیاتی به فروش
 این نسبت نیز یکی دیگر از نسبت های مهم جهت استفاده سهامداران می باشد. شما می توانید با بکارگیری این نسبت، کارایی مدیریت را در کنترل هزینه های عملیاتی بررسی کنید. منظور از هزینه های عملیاتی، کلیه هزینه-های توزیع و فروش، هزینه های عمومی و هزینه های اداری می باشد.
همانطور که می دانید، سود عملیاتی از کسر بهای تمام شده کالای به فروش رفته و هزینه های عملیاتی از درآمد فروش بدست می آید.
سود عملیاتی= (بهای تمام شده کالای به فروش رفته+ هزینه های عملیاتی)- فروش
نسبت سود عملیاتی به فروش مبلغ ریالی سود عملیاتی شرکت را که به ازای هر ریال فروش بدست می آورد را نشان می دهد. نسبت سود عملیاتی به فروش، نحوه کنترل هزینه های عملیاتی یک شرکت را نشان می دهد.
فرمول این نسبت به قرار زیر می باشد:

نسبت سود عملیاتی

کاربرد این نسبت= سنجش کارایی مدیریت در کنترل هزینه های عملیاتی شرکت
نسبت های مالی بیشتر برای تفسیر تجزیه و تحلیل صورت های مالی کاربرد دارند و شما را در انتخاب نهایی یک شرکت همراهی زیادی می کنند. نحوه کنترل هزینه های یک شرکت در تمام دنیا و حتی در مورد شرکت های بزرگ چند ملیتی نیز از مسائل مهم می باشد. یکی از فاکتورهای با اهمیت مدیریت مناسب، کنترل سالم و به طور کلی هدایت نمودن درست هزینه ها در یک مسیر معین می باشد. شما به راحتی می توانید با استفاده از این نسبت و با داشتن اطلاعات مکمل دیگر، تفسیری درست و سودآور از مدیریت شرکت موردنظر داشته باشید که خود عاملی است برای تعیین مطمئن تر یک سهام. شما متوجه خواهید شد که مدیریت شرکت موردنظرتان با استفاده از چه سیستم هایی به کنترل هزینه های شرکت می پردازد و ایا نتیجه این مدیریت که در شکل ارقام در صورت-های مالی نمایان می شود با ارزیابی و پیش بینی های شما همخوانی دارد و در کل شما را به آن انتظارات سودآوری و یا کاهش ریسک و افزایش بازده نزدیکتر می کند.