فصل چهارم-اصطلاحات مهم و کاربردی - بخش چهارم - P/E

  • گیلان بورس GuilanFX

فهرست مطلب


P/E
بدون شک فاکتور P/E (پی به ای)، یکی از مهمترین عوامل جهت رشد قیمت و در کل انتخاب سهم P/E برتر می باشد.

P/E (پی به ای) چیست؟
ضریب تبدیل عایدات آینده است که نشان دهنده تمایل بازار نسبت به سهم مورد نظر سهامدار می باشد. ضمناً سال های باقیمانده برای بازگشت اصل و سود و سرمایه را نیز نمایان می کند.
مقدار پی به ای با تقسیم کردن قیمت سهام به سود و هر سهم و یا همان EPS به دست می آید.

P/E

فرض کنید قیمت جاری هر سهم شرکتی 600 تومان و EPS آن شرکت هم 200 تومان باشد. در این صورت:

P/E

یعنی P/E این شرکت برابر است با عدد 3 چنانچه قیمت این سهم 600 تومان به 1000 تومان افزایش یابد، در آن صورت P/E برابر خواهد شد با عدد 5.

P/E


بنابراین P/E یک شرکت با تغییر قیمت یک سهم، بالا و پایین می رود. در صورتی که قیمت یک سهم بالا می-رود، P/E نیز افزایش می یابد. زمانی که قیمت یک سهم کاهش پیدا می کند، P/E آن نیز پایی می آید. در صورتی که با کاهش قیمت یک سهم، EPS آن افزایش پیدا می کند. باید دقیقاً متوجه شده باشید که P/E و EPS در مقابل تغییرات قیمت سهم، کاملاً حالت معکوس دارند.
عدد مناسب P/E را می توان از 2 الی 5 معرفی نمود اما به این راحتی نیست و سهامداران به نسبت شرایط مختلف نیاز تحلیل های متفاوت می باشد. چنانچه این نسبت بالاتر از 5 باشد نشان دهنده این است که سهامداران به روند سوددهی شرکت اعتماد بیشتری دارند و براین باور هستند که سود شرکت در سال جاری یا سال های آینده رشد عالی را خواهد داشت. بطور مثال افرادی که سهام شرکتی را با P/E برابر با 3 می خرند بر این اعتقاد هستند که در پایان سال مالی حدود یک سوم (3/1) ارزش سهام خود را از شرکت سود می گیرند. البته این دیدگاه خود بخش دیگری را نیز دربر می گیرد و آن این است که P/E پایین نشان می دهد سهامداران به سال های آتی شرکت به دیده تردید نگاه می کنند و بر این اعتقاد هستند که از لحاظ سوددهی، روند رشد خوبی نخواهد داشت و حتی بدون رشد خواهد بود و یا اینکه شرکت سود خود را به دور از واقعیت اعلام نموده است و نمی تواند آن رقم را پوشش قرار دهد و سهامدارانی که سهام شرکت را با P/E بالا مثلاً برابر با 30 را می خرند براین اعتقاد هستند که این شرکت زمینه و پتانسیل رشد خوبی را دارد و در طی سال های نزدیک آینده سود بسیار عالی به آنها می-رساند و شرکت P/E خود را به زیر عدد 5 می رساند. به هر حال دو دیدگاه کلی بازار در مورد این نسبت را که در بورس وجود دارد معرفی نمودیم ولی در نظر داشته باشید که EPS شرکت در طول زمان تعدیل می گردد، بنابراین نسبت P/E هم به طور مداوم تغییر می کند و شما نمی توانید تنها بر اساس P/E یک سهم که وضعیت فعلی آن سهم است آینده سهم موردنظر را پیش بینی کنید هر چند که تأثیر غیرقابل انکار خود را در این زمینه دارد. تجربه علمی و عملی هر دو دیدگاه را ثابت نموده است و شما باید جو بازار رت به درستی در نظر داشته باشید و با اطلاعات و مطالعه دست به تحلیل بزنید و گرفتار تحلیل های عامیانه روزانه که تنها بر اساس عادت می باشد، نشوید. در کل باید در نظر بازار را در مورد P/E مورد بررسی قرار داد و چنانچه دید بازار نسبت به آن درست باشد، اقدام نماییم.

یک مثال:
فرض نمایید که شما برای افتتاح حساب پس انداز به بانک می روید و مدیر بانک به شما می گوید که در این بانک دو نوع حساب پس انداز وجود دارد. یکی از این حساب ها به طور سالیانه مبلغ 200 تومان به هر 800 تومان شما پرداخت می کند و نوع دوم حساب به این صورت خواهد بود که در سال اول مبلغ 100 تومان به ازای 800 تومان و در سال دوم 250 تومان و در سال سوم مبلغ 400 تومان به شما پرداخت می شود. در این حالت شما کدام را برمی گزینید؟
در مورد حساب نوع اول، P/E برابر خواهد بود با 4 و شما بعد از سه سال به ازای 800 تومان مبلغ 600 تومان دریافت می کنید.
در حساب نوع دوم P/E برابر خواهد بود با 8 ولی شما بعد از سه سال مبلغ 750 تومان دریافت خواهید نمود.
بنابراین شما حساب نوع دوم را انتخاب خواهید نمود هر چند P/E بالاتری را دارد. در بورس نیز اتفاقاتی شبیه به این رخ می دهد اما باید روند رشد سود را در نظر داشت و مورد بررسی قرار داد چون در بورس زمانی که سهمی را می خرید و سود آن 3 سال متمادی رشد نمود، قیمت سهم با P/E آن موقع مشخص می شود و شما ضمن سودی که می کنید از روند رشد قیمت سهم هم بهره مند می شوید.
مقدار P/E شرکت ها در صنایع مختلف با هم تفاوت دارند که در جدول زیر این تفاوت ها نشان داده شده است.

نکات مهم در مورد P/E:
+ خیلی بالا و یا خیلی پایین بودن P/E زیاد خوب نیست.
+ مزیت این معیار این است که به سهامدار نشان می دهد که کدام سهم، سودش نسبت به قیمتش بشتر است و کدام سهم، سودش نسبت به قیمتش کمتر است.
+ این روش برای شرکت هایی که سودآوری ندارند، کاربرد ندارد.
+ پایین و یا بالا بودن P/E بعضی اوقات به خاطر شرایط خاص شرکت است. به طور مثال شرکت تصمیم دارد که خط تولید جدیدی را ایجاد نماید به همین دلیل سود را کم اعلام می کند و در این صورت P/E بالا می رود اما در آینده ای معین بازدهی و سودآوری خود را نشان می دهد.
+ اما در کل در نظر داشته باشید که خارج از جو بازار، به طور علمی هر مقدار P/E بالاتر برود نشان دهنده وضعیت بحرانی و یا خطرناک شرکت می باشد.
+ P/E بعضی از شرکت ها در اثر پخش شایعات توسط افراد سودجو می تواند به حدی برسد که توجیه اقتصادی نمی تواند داشته باشد.
نمونه ای از پایین ترین و بالاترین قیمت های P/E در زیر آورده شده است:

کمترین نسبت P/E

نکته: برای بررسی بیشتر به P/Eهای روزانه و هفتگی و ماهانه شرکت موردنظر توجه داشته باشید.

 بالاترین نسبت P/E